Antibiotica oefenen
82 oefenvragen: 32 flashcards, 28 meerkeuzevragen en 22 open vragen — met uitleg en modelantwoorden.
Start gratis met oefenen →Geneesmiddelen in deze groep
benzylpenicillineamoxicillineamoxicilline-clavulaanzuurflucloxacillinepiperacilline-tazobactamcefazolinecefuroximceftriaxonceftazidimmeropenemdoxycyclinegentamicineazitromycineclaritromycineco-trimoxazoltrimethoprimciprofloxacinenitrofurantoïnefosfomycinemetronidazol
Voorbeeldvragen met antwoord
Waarom is flucloxacilline eerste keus tegen S. aureus (niet-MRSA)?
Het is een penicillinase-ongevoelig smalspectrum penicilline; 80-90% van de S. aureus-stammen is resistent tegen benzylpenicilline/amoxicilline.
Waarom werkt flucloxacilline niet bij MRSA?
MRSA heeft een veranderd penicillinebindend eiwit (aangrijpingspunt), waardoor β-lactams niet meer kunnen binden.
Functie van clavulaanzuur/tazobactam?
β-lactamaseremmer; herstelt de werkzaamheid van het penicilline tegen bacteriën die anders resistent zouden zijn.
Welke generatie cefalosporinen heeft een breed spectrum met werking tegen zowel Gram+ als Gram-?
3e generatie: ceftriaxon (breed spectrum) en ceftazidim (vooral Gram-negatief, incl. Pseudomonas).
Wanneer wordt meropenem (carbapenem) ingezet?
Als reserveantibioticum bij zeer resistente Gram-negatieve infecties (bv. ESBL-vormers); niet werkzaam tegen MRSA.
Belangrijkste contra-indicatie voor doxycycline (tetracycline)?
Zwangerschap en kinderen jonger dan 8 jaar (gebits- en botschade).
Kenmerkende ernstige bijwerkingen van aminoglycosiden (gentamicine)?
Ototoxiciteit (irreversibel) en nefrotoxiciteit (reversibel); smalle therapeutische breedte, spiegelbepaling nodig.
Belangrijkste interactie van macroliden (claritromycine)?
CYP3A4-remming → verhoogde spiegels van o.a. statines (rhabdomyolyse-risico); tevens QTc-verlenging.
Leg uit waarom combinatietherapie met een β-lactamaseremmer (bv. clavulaanzuur) de werkzaamheid van amoxicilline tegen resistente bacteriën herstelt.
Sommige bacteriën produceren β-lactamase, een enzym dat de β-lactamring van penicillines openbreekt en daarmee inactiveert. Clavulaanzuur bindt (irreversibel) aan dit enzym en remt het, waardoor amoxicilline intact blijft en zijn antibacteriële werking (remming van de celwandsynthese) behoudt tegen anders resistente stammen.
Waarom is het klinisch relevant om te weten dat vrijwel alle antibiotica het effect van coumarinederivaten versterken?
Bij koorts/infectie wordt de afbraak van stollingsfactoren versneld en kunnen enzymen die coumarinederivaten metaboliseren minder goed functioneren, wat de INR indirect kan doen stijgen. Sommige antibiotica (met name co-trimoxazol) versterken dit effect direct via CYP2C9-remming. Bij het starten van antibiotica bij een patiënt op coumarinederivaten moet daarom contact worden opgenomen met de trombosedienst en moet de INR extra gecontroleerd worden, om bloedingscomplicaties te voorkomen.
Een patiënt met verminderde nierfunctie moet behandeld worden met gentamicine. Welke voorzorgsmaatregelen neem je en waarom?
Gentamicine is oto- en nefrotoxisch en heeft een smalle therapeutische breedte. Bij verminderde nierfunctie bestaat risico op accumulatie, wat het risico op (irreversibele) ototoxiciteit en verdere nierschade vergroot — een vicieuze cirkel. Daarom: dosis aanpassen aan de nierfunctie, spiegelbepaling in serum, behandelduur zo kort mogelijk houden, en de nierfunctie tijdens de behandeling monitoren.
Leg het verschil in werkingsspectrum uit tussen macroliden en aminoglycosiden, en waarom deze twee groepen soms complementair worden ingezet.
Macroliden (claritromycine, azitromycine) zijn vooral werkzaam tegen Gram-positieve bacteriën en atypische, intracellulaire verwekkers (Legionella, Chlamydia, Mycoplasma). Aminoglycosiden (gentamicine) zijn vooral werkzaam tegen Gram-negatieve staven. Bij een ernstige infectie met onbekende verwekker (empirische therapie) kan een combinatie een breder spectrum geven totdat de kweekuitslag bekend is, waarna gerichter (smaller) behandeld kan worden.
Dit is een greep uit de vragen. In de oefenapp oefen je de volledige set als flashcards, meerkeuze, open vragen of in toetsmodus — gratis, met voortgang en dagelijkse streak.