Benzodiazepines oefenen
59 oefenvragen: 22 flashcards, 20 meerkeuzevragen en 17 open vragen — met uitleg en modelantwoorden.
Start gratis met oefenen →Geneesmiddelen in deze groep
diazepamoxazepamtemazepamflumazenil
Voorbeeldvragen met antwoord
Werkingsmechanisme benzodiazepines?
Versterken de GABA-werking via de GABA-A-receptor → verlengde chloride-influx → neuronale hyperpolarisatie.
Halfwaardetijd van diazepam versus oxazepam/temazepam?
Diazepam: lang (40-100 uur). Oxazepam/temazepam: kort (4-15 uur) — dit zijn metabolieten van diazepam.
Voorkeursmiddel bij inslaapproblemen en waarom?
Temazepam; snelle absorptie en korte T1/2, geeft geen sedatie overdag.
Voorkeursmiddel bij angstremming en waarom?
Lorazepam (of oxazepam); minder lipofiel met een langere werkingsduur zonder accumulatie.
Antidotum bij een benzodiazepine-overdosis/ademdepressie?
Flumazenil (T1/2 ca. 1 uur — korter dan de meeste benzodiazepines, dus recidief sedatie mogelijk).
Belangrijkste bijwerkingen van benzodiazepines?
Spierhypotonie/valneiging, amnesie, verminderde alertheid, en ademdepressie bij combinatie met andere sedativa.
Wat is reboundslapeloosheid?
Een tijdelijke verergering van de oorspronkelijke slaapklachten na het staken van een benzodiazepine.
Advies bij afbouwen van een hoge dosis of bij afhankelijkheid?
Overschakelen op een langwerkend benzodiazepine (diazepam), waarna dit langzaam wordt afgebouwd.
Leg uit waarom farmacokinetische verschillen, en niet farmacodynamische, bepalend zijn voor de keuze tussen benzodiazepines.
Alle benzodiazepine-agonisten werken via hetzelfde mechanisme (versterking van de GABA-A-receptor) — farmacodynamisch zijn ze dus grotendeels gelijk. De halfwaardetijd, resorptiesnelheid en vetoplosbaarheid (farmacokinetiek) verschillen echter sterk en bepalen of een middel geschikt is als kortwerkend slaapmiddel (temazepam: snelle absorptie, korte T1/2) of als langerwerkend anxiolyticum zonder accumulatie of sedatie overdag (lorazepam/oxazepam).
Waarom wordt geadviseerd benzodiazepines maximaal 2 weken voor te schrijven?
Om tolerantie, psychische en fysieke afhankelijkheid en onttrekkingsverschijnselen (waaronder reboundslapeloosheid en -angst) te voorkomen. Kortdurend en bij voorkeur intermitterend gebruik met goede patiëntinstructie minimaliseert deze risico's.
Een 82-jarige patiënt krijgt oxazepam voor angst. Welke specifieke risico's gelden bij deze leeftijdsgroep?
Ouderen hebben relatief meer vetmassa en een groter verdelingsvolume voor lipofiele stoffen, wat de eliminatie kan vertragen en een 'hang-over'-effect kan geven. Daarnaast is er een verhoogd valrisico door spierhypotonie, kans op cognitieve stoornissen/delier, en paradoxale reacties (agitatie). Extra voorzichtigheid en een lage dosering zijn geboden.
Leg uit waarom benzodiazepine-agonisten wel in farmacokinetiek maar niet in farmacodynamiek verschillen, en wat dat betekent voor de middelkeuze.
Alle benzodiazepine-agonisten hebben hetzelfde werkingsmechanisme (farmacodynamiek): versterking van de GABA-werking via het GABAA-ionkanaal met verlengde chloride-influx en neuronale hyperpolarisatie. Ze verschillen wél sterk in farmacokinetiek: resorptiesnelheid, verdeling over vetweefsel en vooral de eliminatiehalfwaardetijd (en aanwezigheid van werkzame metabolieten). Deze verschillen bepalen de keuze: voor inslaapstoornissen een snel en kort werkend middel (temazepam), voor angstremming een middel dat lang genoeg werkt zonder overmatige sedatie/accumulatie (bv. lorazepam), terwijl diazepam met zijn lange T1/2 ongeschikt is als slaapmiddel maar geschikt voor afbouwen.
Dit is een greep uit de vragen. In de oefenapp oefen je de volledige set als flashcards, meerkeuze, open vragen of in toetsmodus — gratis, met voortgang en dagelijkse streak.